1792.
Tweehonderddertig jaar geleden; drie jaar voor het afzetten van Stadhouder Willem V en daarmee het einde van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden; de Franse Revolutie is 3 jaar oud.
De Vaderlandsche Historie van Jan Wagenaar verschijnt. Het is de beknopte versie van zijn grote werk.
Het boek oogt robuust, maar schijn bedriegt. Al bladerend door de historie voelt het papier fragiel aan. De jaren verstrijken met het omslaan van elke pagina.
De uitgever, Johannes Allart, schrijft in zijn voorwoord van een ‘nuttig en aangenaam’ werk. En het mooie is ‘de Uitgever heeft het met een aantal gewichtige Kaarten, Plaaten en Portraiten doen verrijken’. Duur? Nee ‘de prijs van dit Boek zo maatig gesteld is, dat men kan rekenen, de Plaaten schoon xx in getal en de Kaarten, schoon iv in getal, voor niet te ontvangen’. Mooi! Alleen heeft één van de vorige eigenaren het zinvol geacht om de Kaarten eruit te snijden. Dat heeft anno 2020 ook voor een prijsdaling gezorgd.
De Historie begint met de komst/aanwezigheid van de Batavieren in het gebied tussen de ‘beide armen des Rheins’ ongeveer ‘60 tot 100 jaaren voor onze gemeene tijdrekening’.
De geschiedschrijving eindigt in 1751 met het overlijden van Erfstadhouder Willem IV, een kleine veertig jaar voor het uitkomen van dit boek.
Al met al een indrukwekkend boekwerk. Niet alleen de bijzondere uitvoering, maar ook het jaar van verschijnen (1792). Onze geschiedenis, zoals geleerd op school, moest nog plaatsvinden.
Een jaartje later scharrelen mijn vrouw en ik in een Kringloopwinkel in Hilversum. Mijn vrouw laat me een lijst zien met een oude kaart van Nederland. Mijn eerste gedachte, lelijk al die vouwen erin. Toch maar even ge-Google-d op de ‘Naauwkeurige kaart van het OUDE NEDERLAND en enige aangrenzende gewesten’ van Isaak Tirion. Wat schetst mijn verbazing: de kaart diende tot illustratie van werken van Jan Wagenaar. Kijkend naar de vouwen lijkt het formaat te passen bij het boek dat ik hier beschrijf.
Daar wordt je wel blij van, toch?